PGS.TS.BS Bùi Hữu Hoàng đang tư vấn cho người bệnh.
PGS.TS.BS Bùi Hữu Hoàng đang tư vấn cho người bệnh.

Hiểu về cách quản lý và chăm sóc người bệnh xơ gan

Kim Đồng

Quá trình xơ hóa gan là tình trạng trong gan bắt đầu hình thành các mô xơ, các mô xơ này ban đầu nhỏ rồi lớn dần và lan tỏa khắp thể tích gan. Khi các mô xơ xâm chiếm từ 50% lá gan trở lên thì được gọi là xơ gan. Quá trình này có thể diễn ra từ vài năm cho đến vài chục năm nên việc chăm sóc và quản lý tình trạng xơ hóa gan của người bệnh có ý nghĩa rất quan trọng, giảm tốc độ diễn tiến bệnh, tránh những biến chứng nguy hiểm và tạo điều kiện để người bệnh “chung sống” lâu dài với bệnh.

Những biến chứng nghiêm trọng của xơ gan

Theo PGS.TS.BS Bùi Hữu Hoàng - Trưởng khoa Tiêu hóa Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM (BV ĐHYD), việc quản lý và chăm sóc lâu dài người bệnh xơ gan là rất quan trọng, tuy nhiên hiện nay vẫn chưa được cộng đồng lẫn giới y khoa quan tâm đúng mức. Theo đó, xơ gan là hậu quả cuối cùng của những bệnh lý về gan mà người bệnh mắc phải trước đó. Tại Việt Nam, nguyên nhân phổ biến nhất gây xơ gan là do viêm gan siêu vi B và viêm gan siêu vi C. Thường xuyên sử dụng rượu bia và tình trạng gan nhiễm mỡ là những nguyên nhân đứng ở vị trí thứ hai và thứ ba. Ngoài ra, có thể dẫn đến xơ gan là do bệnh gan tự miễn, tình trạng ứ đọng sắt, đồng trong gan hoặc do tắc mật lâu ngày…

Bệnh xơ gan ở giai đoạn đầu (hay được gọi là xơ gan còn bù) thường khó phát hiện vì không có triệu chứng rõ rệt. Trong giai đoạn này, người bệnh chỉ có thể phát hiện khi đi khám sức khỏe và làm các xét nghiệm. Khi bước vào giai đoạn xơ từ 2/3 thể tích gan trở lên, tức giai đoạn xơ gan mất bù, những triệu chứng điển hình và nặng nề có khi xuất hiện dồn dập như bụng to, mắt vàng, đốm đỏ trên da, chân sưng, ói ra máu… khiến người bệnh “trở tay” không kịp.

PGS.TS.BS Bùi Hữu Hoàng cho biết thêm, sự nguy hiểm của xơ gan chính là những biến chứng nghiêm trọng của bệnh. Khi gan bị xơ, những chức năng quan trọng của gan đối với cơ thể suy giảm, dẫn đến những biến chứng nặng nề: cổ trướng (báng bụng) do tích tụ nước trong ổ bụng; ói ra máu do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản; nhiễm trùng; hôn mê gan; suy thận và nguy hiểm nhất là ung thư gan. Tuy xơ gan không thể chữa khỏi bằng những biện pháp thông thường nhưng nếu hiểu biết đầy đủ về căn bệnh và chăm sóc đúng cách, người bệnh hoàn toàn có thể làm chậm tốc độ xơ hóa, ngăn ngừa biến chứng, bảo tồn chức năng gan và cải thiện chất lượng cuộc sống trong thời gian khá dài”.

Quản lý tốt tình trạng xơ gan

Tại BV ĐHYD, có 20% người đến khám các vấn đề về gan là người bệnh xơ gan. Những năm qua, Bệnh viện đã thiết lập chương trình quản lý tốt người bệnh xơ gan, giúp hơn 70% trường hợp xơ gan giữ ổn định ở giai đoạn còn bù. Trường hợp bác L.G.T. (65 tuổi, ngụ tại TPCHM), cách đây 10 năm, bác T. nhập viện cấp cứu tại BV ĐHYD trong tình trạng hôn mê gan, da xạm đen, men gan cao gấp 30 lần người bình thường. Sau khi cấp cứu hôn mê thành công và người bệnh hồi tỉnh, các bác sĩ BV ĐHYD xác định bác T. mắc viêm gan siêu vi B gây xơ gan.

Tại BV, bác T. được điều trị viêm gan B và cho sử dụng các loại thuốc thải độc gan qua đường tiêu hóa, phòng ngừa vỡ giãn tĩnh mạch thực quản… Ngoài ra, bác T. được tư vấn chế độ dinh dưỡng hợp lý, sinh hoạt lành mạnh và thường xuyên tái khám kiểm tra sức khỏe. Hiện tình trạng bệnh của bác T. được giữ ổn định và chất lượng cuộc sống của người bệnh được đảm bảo lâu dài.

PGS.TS.BS Bùi Hữu Hoàng chia sẻ, yếu tố quan trọng nhất để quản lý tình trạng xơ gan là xác định chính xác nguyên nhân gây xơ gan và điều trị tốt nguyên nhân đó nhằm chặn đứng hoặc hồi phục một phần quá trình xơ hóa. Cụ thể, nếu người bệnh mắc siêu vi B hoặc siêu vi C thì cần đến các cơ sở y tế uy tín để được điều trị sớm, tránh để tình trạng viêm gan tiến triển sẽ nhanh dẫn đến xơ gan. Nếu người bệnh xơ gan do rượu bia thì cần bỏ hẳn việc sử dụng những thức uống này.

Bên cạnh đó, người bệnh xơ gan cần tránh làm nặng thêm tình trạng bệnh bằng cách không được tự ý sử dụng các loại thảo dược, thực phẩm chức năng được quảng cáo “mát gan, giải độc, bổ gan…” không rõ nguồn gốc. Việc dùng các loại thuốc phòng ngừa biến chứng xơ gan cần có sự tư vấn chuyên môn của thầy thuốc.

Thêm vào đó, chức năng gan suy yếu sẽ làm giảm sức đề kháng của cơ thể nên người bệnh rất dễ bị nhiễm trùng, nhất là viêm phổi, nhiễm trùng dịch báng… Khi bị nhiễm trùng, tình trạng gan càng suy sụp nhanh hơn. Vì thế, hằng năm người bệnh xơ gan cần chích ngừa cúm và phòng ngừa các bệnh viêm phổi thông thường…

Ngoài ra, PGS.TS.BS Bùi Hữu Hoàng khuyến cáo, gan là vốn quý của cơ thể, đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng đối với sức khỏe. Người dân nên phòng ngừa các bệnh lý về gan bằng cách tiêm ngừa các bệnh viêm gan do siêu vi, khám sức khỏe định kỳ để tầm soát sớm các bệnh gan và có một chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh, hạn chế rượu bia để bảo vệ lá gan của mình. Nếu đã mắc xơ gan, người bệnh nên tuân thủ chỉ định điều trị và chế độ sinh hoạt do thầy thuốc đề ra.

Các BS thực hiện thủ thuật bắt tinh trùng cho bệnh nhân hiếm muộn.
Niềm vui của những quý ông không tinh trùng vẫn sinh con "chính chủ"

Cậu nhỏ hoàn thành nhiệm vụ nhưng chất lượng “hàng hóa” quá kém, thậm chí không tinh trùng khiến niềm vui được làm bố bị dập tắt. Ngày nay, nhờ sự tiến bộ của y học, nhiều người đàn ông không có tinh trùng trong tinh dịch đã có thể sinh con.

Viết bình luận của bạn