Bác sĩ đang tư vấn cho bệnh nhân. Ảnh minh họa: HÀ LÊ
Bác sĩ đang tư vấn cho bệnh nhân. Ảnh minh họa: HÀ LÊ

Viêm tinh hoàn do quai bị có thể dẫn tới vô sinh

Hà Lê

Viêm tinh hoàn do quai bị còn gọi là viêm tinh hoàn quai bị Orchite Ourlienne, là một loại viêm tinh hoàn đặc hiệu lây truyền cấp tính do virut tác động lên tuyến nước bọt dưới hàm. Bệnh lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với các hạt lây nhiễm trong nước bọt hoặc nước tiểu. Tinh hoàn thường bị viêm sau 4 ngày bị viêm tuyến nước bọt. Thời kỳ ủ bệnh kéo dài 2-3 tuần.

Chuẩn bị lập gia đình, nam thanh niên không khỏi lo lắng vì tinh hoàn kích thước nhỏ hơn bình thường. Lúc này, nam thanh niên quyết tâm đi kiểm tra sức khoẻ. Kết quả siêu âm, kích thước tinh hoàn của nam thanh niên này chỉ 30x15x20 mm và nặng 4,9g, nhỏ hơn so với kích thước bình thường của nam giới trưởng thành. Xét nghiệm tinh dịch đồ không phát hiện tinh trùng trong mẫu tinh dịch. Các xét nghiệm nội tiết - hormon nam giới cũng có bất thường. Khai thác tiền sử gia đình không ai bị vô sinh và có biểu hiện bất thường như bệnh nhân.

Các bác sĩ xác định nguyên nhân dẫn đến tình trạng không có tinh trùng và tinh hoàn nhỏ ở bệnh nhân là hậu quả của chứng quai bị và viêm tinh hoàn từ khi bệnh nhân còn nhỏ.

PGS.TS Nguyễn Quang – Giám đốc Trung tâm Nam học, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) cho biết: Quai bị là một bệnh lành tính, có thể điều trị khỏi dứt điểm trong khoảng 10 ngày kể từ lúc bắt đầu khởi phát (không tính giai đoạn ủ bệnh). Tuy nhiên thời gian khỏi bệnh có thể rút ngắn còn khoảng 7 ngày nếu người bệnh được điều trị hiệu quả và kịp thời. Ngược lại, khi không được điều trị đúng cách, bệnh nhân rất dễ gặp phải các biến chứng nguy hại đến sức khỏe, đặc biệt là bệnh viêm tinh hoàn quai bị và khả năng sẽ dẫn đến vô sinh.

Viêm tinh hoàn do quai bị là một biến chứng của bệnh quai bị, ảnh hưởng tới sức khỏe sinh sản ở nam giới ở lứa tuổi dậy thì và sau dậy thì. Tỉ lệ mắc bệnh viêm tinh hoàn do quai bị khoảng 20-37%, trong đó có 16-65% bị viêm tinh hoàn cả hai bên, hậu quả có thể dẫn tới vô sinh cho người bệnh.

Với những trường hợp viêm tinh hoàn giai đoạn cấp tính: Ở nam giới trước tuổi dậy thì, các triệu chứng nhìn chung được khu trú tại tuyến nước bọt bị nhiễm. Ở nam giới dậy thì và trưởng thành, viêm tinh hoàn do quai bị là biến chứng thường gặp nhất, ở mức 5-37%, trong đó 16-65% bị biến chứng ở hai bên tinh hoàn. Bên cạnh sự chẩn đoán loại trừ quan trọng do xoắn tinh hoàn hoặc xác định các nguyên nhân khác như do vi khuẩn còn cần sự tiên lượng về hậu quả vô sinh có thể có ở người bệnh. Triệu chứng thường xuất hiện đột ngột và dữ dội sau khi viêm tuyến nước bọt 3-4 ngày. Bệnh nhân sốt cao 39-40 độ C. Đau tinh hoàn, vùng bìu sưng to, đỏ và phù nề. Khi nắn vào tinh hoàn, bệnh nhân rất đau như những triệu chứng khởi đầu của viêm mào tinh hoàn. Tràn dịch màng tinh hoàn cấp tính phát triển nhanh.

Với những trường hợp bị viêm tinh hoàn giai đoạn hồi phục có biến chứng, tinh hoàn teo nhỏ, một bên hoặc cả hai bên tùy theo viêm tinh hoàn một hay cả hai bên. Biến chứng viêm tinh hoàn sau quai bị bao lâu thì khỏi còn tùy thuộc vào thể trạng bệnh nhân, thời điểm chữa trị và phương pháp chữa trị. Khi bị viêm tinh hoàn quai bị, thường một bên tinh hoàn sưng lên và gây đau trong vòng 2 đến 4 ngày rồi bắt đầu xẹp. Bệnh nhân không nên quá lo lắng, vì nếu được điều trị đúng cách, tỉ lệ teo tinh hoàn sau viêm và vô sinh do biến chứng từ bệnh quai bị rất hiếm khi xảy ra.

PGS.TS Nguyễn Quang cũng khuyến cáo, nam giới cần thường xuyên bảo đảm vệ sinh cá nhân sạch sẽ, đặc biệt là đường hô hấp, thường xuyên đeo khẩu trang để tránh viêm nhiễm gây nên bệnh quai bị. Đồng thời, tiêm vắc xin phòng bệnh quai bị. Khi bị quai bị, người bệnh phải nghỉ ngơi, cách ly, tránh lây lan cho người khác. Khi có những triệu chứng hoặc nghi ngờ bị quai bị cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, tư vấn và xử trí kịp thời.

Các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) cấp cứu cho bệnh nhi xoắn tinh hoàn.
Xoắn tinh hoàn ở trẻ nhỏ - bệnh không thể bỏ qua

Xoắn tinh hoàn là hiện tượng thừng tinh bị xoắn quanh trục của nó làm tắc nghẽn mạch máu nuôi tinh hoàn. Xoắn tinh hoàn ở trẻ em là một cấp cứu niệu khoa khẩn cấp, chiếm tỉ lệ khoảng 1/4.000 nam giới dưới 25 tuổi và là một trong những nguyên nhân thường gặp trong các nguyên nhân gây mất tinh hoàn ở nam giới.

Viết bình luận của bạn