Nghệ nhân tò he Lê Xuân Tùng là một trong những người hiếm hoi gìn giữ, phát triển nghệ thuật tò he - một loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo của Việt Nam.
Bằng tình yêu nghề và không ngừng sáng tạo học hỏi, Lê Xuân Tùng lập kỷ lục Việt Nam khi là người đầu tiên sử dụng bột tò he kết hợp ốc vít, mắt xích để biểu diễn vẽ tranh trên sân khấu vào năm 2020.
Trở lại chương trình Kính đa chiều, nghệ nhân tò he Lê Xuân Tùng tiếp tục dẫn dắt khán giả khám phá bộ môn nghệ thuật đầy màu sắc - tò he.
Nếu như ngày trước, tò he phổ biến, nên có nhiều nghệ nhân theo đuổi công việc này, thì hiện tại vì thu nhập không đủ để trang trải cuộc sống, các nghệ nhân đã phải chuyển nghề. Hiện, những người yêu thích nghệ thuật tò he chủ yếu có thể tìm thấy nghệ nhân tại các lễ hội Tết như hội Hoa xuân trên đường hoa Nguyễn Huệ (TPHCM), hay ở ven hồ Gươm (Hà Nội).
Trước thắc mắc của host chương trình là đạo diễn Lê Hoàng, Lê Xuân Tùng cho biết, có những nghệ nhân khoảng 80 - 90 tuổi vẫn tiếp tục làm tò he. Dù những nghệ nhân cao tuổi này không bán trực tiếp ở chợ nhưng vẫn có thể làm tại nhà để con cháu mang đi bán.
![Lê Xuân Tùng.](https://media-cdn-v2.laodong.vn/storage/newsportal/2024/6/25/1357327/KDC---TAP-114---GIN--01.jpeg)
Đạo diễn Lê Hoàng đặt tình huống, giả sử Lê Xuân Tùng mang tò he đến phố đi bộ Nguyễn Huệ biểu diễn thì nhận được ngay phản ứng ngại ngùng vì anh từng có những trải nghiệm không tốt khi bị nhắc nhở biểu diễn tại các khu vực công cộng. “Tôi nghĩ nếu đến đó mà không được cho phép, chắc chắn sẽ lại bị nhắc nhở, có thể sẽ phải rời đi, cho nên bây giờ tôi chỉ đi nơi nào cho phép. Nếu không tôi cũng không dám, mặc dù có thể sẽ đông khách nhưng tôi cũng ngại”, nam khách mời bộc bạch.
Cũng theo Lê Xuân Tùng, tò he từng xuất hiện trên sóng truyền hình cũng như các chương trình gameshow, song vẫn chưa ai thực hiện phim tài liệu về nghệ thuật truyền thống này. Do đó, nam nghệ sĩ ấp ủ thực hiện giấc mơ thực hiện một bộ phim về tò he và mong muốn có một người hỗ trợ xây dựng kịch bản kể chuyện về loại hình nghệ thuật độc đáo này.
Theo Lê Xuân Tùng, số lượng nghệ nhân tò he hiện nay rất ít, chưa đến 100 người. Anh chia sẻ, có thời gian nghệ thuật tò he gần như biến mất, nhưng nhờ sự động viên của mọi người, anh đã quyết tâm theo nghề dù thu nhập không cao.
“Sau này mỗi khi tôi đi làm, có nghe mọi người nói, ở độ tuổi này giữ được nghệ thuật tò he là rất quý. Những câu nói ấy giúp tôi thêm động lực theo nghề dù có thu nhập hay không. Sau này, tôi có thể có một công việc tốt hơn, tôi cũng dành thời gian để làm tò he”, Lê Xuân Tùng trải lòng.